Co na odporność? Najlepsze suplementy i witaminy na odporność dla dzieci i dorosłych

Wrzesień przynosi powrót do przedszkola, szkoły i biura, a razem z nim pierwsze katary i kaszle. Sezon jesienno-zimowy to czas, gdy nasz organizm potrzebuje szczególnego wsparcia. Nic dziwnego, że rodzice i dorośli co roku zadają sobie to samo pytanie: co na odporność sprawdzi się najlepiej? Choć fundamentem zdrowia jest zbilansowana dieta, sen i ruch, odpowiednio dobrane witaminy oraz suplementy na odporność mogą okazać się nieocenioną tarczą ochronną. Poniżej znajdziesz ranking najlepszych witamin i suplementów na odporność. Sprawdź, jak skutecznie i bezpiecznie wzmocnić odporność całej rodziny!

Układ odpornościowy (immunologiczny) to skomplikowany system naczyń, narządów (m.in. śledziony, grasicy, węzłów chłonnych) oraz komórek i przeciwciał, które chronią organizm przed czynnikami zewnętrznymi, takimi jak wirusy i bakterie. Działa na dwóch poziomach: poprzez odporność wrodzoną (pierwsza linia obrony) oraz nabytą (tworzącą tzw. pamięć immunologiczną). Mało kto wie, że ogromna część tego systemu mieści się w jelitach. Szacuje się, że znajduje się tam około 70% komórek odpornościowych, dlatego to, co jemy, ma bezpośredni wpływ na to, jak się bronimy.

Zanim sięgniesz po preparaty wspierające, sprawdź, jak poprawić odporność organizmu u podstaw. Kluczowe są cztery filary oparte o zdrowy styl życia:

• Zbilansowana dieta: Dostarcza białka (budulca przeciwciał), zdrowych tłuszczów oraz niezbędnych witamin i minerałów. Warzywa i owoce to źródło witaminy C i polifenoli, tłuste ryby morskie dostarczają kwasów omega-3, a kiszonki, kefir i jogurt naturalny żywych kultur bakterii wspierających mikrobiotę jelitową.
• Prawidłowy sen i regeneracja: Sen warunkuje sprawną pracę układu nerwowego i regenerację komórek. Osoby, które regularnie śpią krócej niż 6 godzin, częściej łapią infekcje. Dorosłym zaleca się 7-9 godzin snu, dzieciom odpowiednio więcej.
• Aktywność fizyczna: Umiarkowany, regularny ruch, najlepiej na świeżym powietrzu, stymuluje krążenie i pobudza mechanizmy obronne.
• Redukcja stresu: Przewlekły stres podnosi poziom kortyzolu, który negatywnie wpływa na odpowiedź odpornościową.

Suplementacja stanowi wartościowe uzupełnienie codziennej diety w sytuacjach zwiększonego zapotrzebowania lub niedoborów. Gdy żywienie nie pokrywa w pełni potrzeb organizmu, z pomocą przychodzą dobrze dobrane witaminy na odporność oraz suplementy na odporność. 

Starannie dobrane składniki odżywcze odgrywają fundamentalną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu systemu obronnego. Wybierając suplementy na odporność, warto zwracać uwagę na te, które posiadają oficjalne, potwierdzone oświadczenia zdrowotne.

Witamina D to prohormon steroidowy, który wpływa na funkcjonowanie niemal całego organizmu. Aż 70-80% witaminy D3 w naszym ciele powstaje w skórze pod wpływem promieni słonecznych, a z jedzenia (np. tłustych ryb i jaj) czerpiemy zaledwie około 20% zapotrzebowania. Ze względu na położenie geograficzne Polski synteza skórna jest wystarczająca jedynie od maja do września i to pod warunkiem regularnego przebywania na słońcu z odsłoniętymi rękami i nogami. W pozostałych miesiącach słońce jest zbyt nisko, dlatego niedobór witaminy D dotyczy większości Polaków, zarówno dzieci, jak i dorosłych. W okresie jesienno-zimowym zaleca się więc jej stałą suplementację.

Zgodnie z oficjalnymi oświadczeniami zdrowotnymi, witamina D:

• Pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego (zarówno u dorosłych, jak i u dzieci).
• Pomaga w prawidłowym wchłanianiu/wykorzystywaniu wapnia i fosforu oraz w utrzymaniu prawidłowego poziomu wapnia we krwi.
• Pomaga w utrzymaniu zdrowych kości i zębów oraz w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni.

Polskie zalecenia z 2023 roku mówią o suplementacji w dawce 1000–2000 IU dziennie dla dorosłych od września do kwietnia, a u osób, które rzadko bywają na słońcu, przez cały rok. Seniorzy potrzebują zwykle więcej, dzieci mniej, w zależności od wieku i masy ciała.

Formę witaminy D3 warto dopasować do wieku:

• Małe dzieci: Najlepiej sprawdza się witamina D w kroplach, co ułatwia bezpieczne odmierzanie porcji.
• Starsze dzieci: Wygodną opcją stanowiącą wsparcie odporności u dzieci są smaczne żelki lub płyny (warto sprawdzić zawartość cukru). 
• Dorośli: Witamina D3 w kapsułkach, kroplach lub tabletkach, przyjmowana razem z posiłkiem zawierającym tłuszcz, bo wtedy wchłania się najlepiej.

Witamina C (kwas L-askorbinowy) to jeden z najważniejszych mikroskładników w codziennej diecie. Organizm nie potrafi jej ani wytworzyć, ani magazynować, dlatego potrzebujemy jej codziennie. Zgodnie z zatwierdzonymi oświadczeniami, witamina C:

• Pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego.
• Pomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym (działa jako silny antyoksydant).
• Przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia.
• Pomaga w prawidłowej produkcji kolagenu w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania naczyń krwionośnych, kości, chrząstki, dziąseł, skóry i zębów.

Małym dzieciom najłatwiej podać witaminę C dla dzieci w kroplach, starszym w formie żelek lub proszku rozpuszczonego w wodzie. Dorośli mogą wybierać między kapsułkami, tabletkami a proszkiem.

Witaminy A, D, E i K rozpuszczają się w tłuszczach, dlatego najlepiej przyjmować je z posiłkiem. Kompleks ADEK oferuje wszechstronne wsparcie:

• Witamina A: Pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego oraz pomaga w utrzymaniu prawidłowego stanu błon śluzowych i zdrowej skóry.
• Witamina D: Pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego i w utrzymaniu zdrowych kości.
• Witamina E: Pomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym.
• Witamina K: Przyczynia się do prawidłowego krzepnięcia krwi oraz pomaga w utrzymaniu zdrowych kości.

Kompleksowe preparaty ułatwiają zbilansowanie diety, szczególnie u niejadków, seniorów i osób na dietach eliminacyjnych. Bardzo istotnym elementem takich składów jest cynk. Zgodnie z oświadczeniami zdrowotnymi cynk:

• Pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego,
• Pomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym,
• Bierze udział w procesie podziału komórek oraz pomaga w prawidłowej syntezie białka i DNA.

Wybierając multiwitaminę, zwróć uwagę na formę: maluchom najłatwiej podać krople lub płyn, starszakom żelki, a dorosłym tabletki lub kapsułki.

Poza podstawowymi witaminami warto wziąć pod uwagę naturalne ekstrakty i składniki wspierające dietę. Dla dorosłych, którzy wolą jedną kapsułkę zamiast kilku preparatów, dobrym wyborem jest kompozycja ziołowa z jeżówką purpurową, czosnkiem, rokitnikiem i imbirem, czyli roślinami od lat stosowanymi w okresie jesienno-zimowym

Colostrum (siara bydlęca) to pierwszy pokarm ssaków, cechujący się wysokim stężeniem immunoglobuliny (głównie IgG), laktoferyny oraz czynników wzrostu, czyli składników, dzięki którym noworodek zyskuje pierwszą ochronę. Jako suplement diety stanowi ono naturalne źródło substancji odżywczych i białek aktywnych biologicznie. Dla dzieci colostrum na odporność najwygodniej podawać w formie proszku który można dodać do jogurtu, koktajlu lub owsianki (nie do gorących napojów, bo wysoka temperatura niszczy białka), natomiast dorośli mogą wybrać kapsułki lub colostrum w proszku. 

Suplementy diety łączące w sobie kwasy omega-3 (EPA i DHA) oraz witaminę D, tworzą kompleksowe wsparcie dla kluczowych układów organizmu. Polacy jedzą zdecydowanie za mało tłustych ryb morskich, dlatego suplementacja omega-3 jest jedną z najczęściej zalecanych przez dietetyków. Podczas gdy kwasy omega-3 pozyskiwane z oleju rybiego dbają o prawidłową pracę serca, mózgu oraz wzroku, dodatek witaminy D skutecznie wspomaga naturalne mechanizmy obronne organizmu. Dzięki obecności witaminy D produkt ten pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego, co jest ważne w przypadku, gdy zastanawiasz się, jak poprawić odporność.

Skoro większość komórek odpornościowych mieszka w jelitach, dbanie o mikrobiotę to jeden z najbardziej logicznych kroków. Probiotyki na odporność to żywe mikroorganizmy, które pomagają utrzymać równowagę flory bakteryjnej. Warto wiedzieć, że ich działanie zależy od konkretnego szczepu, dlatego dobrze wybierać produkty z kilkoma różnymi szczepami bakterii.

Ciekawą formą podania są gotowe shoty probiotyczne, czyli małe, jednorazowe porcje (np. 25 ml) do wypicia na raz. Dzieciom najłatwiej podać je w pastylkach, a dorosłym w kapsułkach lub płynnej esencji probiotycznej.

Zarówno witaminy, jak i suplementy na odporność powinny być dopasowane formą do wieku, aby zapewnić bezpieczeństwo i wygodę stosowania: