Karczoch to wciąż nieodkryte warzywo! Poza pysznym smakiem może nam zaoferować bogactwo witamin i substancji odżywczych, a także zestaw składników sprzyjających m.in. obniżaniu poziomu cholesterolu, wspierających trawienie czy wpływających na wygląd naszej skóry. Sprawdźmy, czym karczochy mogą nas zaskoczyć!
Właściwości lecznicze karczocha zwyczajnego
Karczoch zwyczajny nazywany jest inaczej artyszokiem. Uznaje się go za jedno z najstarszych warzyw uprawnych, a liczne źródła podają, że już w IV w p.n.e. korzystano z jego dobroczynnych właściwości, m.in. przy leczeniu żółtaczki. Karczoch ma niewiele kalorii, dużo błonnika (z tego względu polecany jest podczas diet odchudzających), a także cynarynę i inulinę – dwie niezwykle cenne dla zdrowia substancje. Można go jeść na surowo, gotować, grillować, w zielarstwie wykorzystuje się natomiast świeże bądź suszone liście. Właściwości lecznicze karczocha to przede wszystkim: zdolność do ochrony komórek wątroby, obniżanie poziomu cholesterolu, redukowanie dolegliwości ze strony żołądka lub jelit, działanie przeciwzapalne, przeciwutleniające oraz wzmacniające naczynia krwionośne. Cynaryna zawarta w karczochu jest też pomocna w leczeniu problemów skórnych.
Karczoch: korzyści ze stosowania
Karczoch jest smaczny, a dzięki dużej zawartości błonnika powoduje, że dłużej odczuwamy sytość. Jego spożywanie jest bezpieczne, rzadko notowano reakcje alergiczne. Doraźnie pomaga w łagodzeniu nudności, wzdęć, stosowany przez dłuższy czas działa ochronnie na wątrobę i pomaga zapobiegać miażdżycy. Zawarta w karczochu inulina jest naturalnym prebiotykiem, powinna być stosowana przez diabetyków, bo spowalnia przyswajanie cukru z posiłków do organizmu. Wyciąg z karczochów można również znaleźć w kosmetykach. Preparaty te najlepiej sprawdzą się u osób z cerą problematyczną, tłustą i trądzikową. Cynaryna i witaminy z grupy B pomogą załagodzić podrażnienia skóry i zadziałają antybakteryjnie.
Suplementacja
Suplementacja karczocha staje się coraz bardziej popularna. Biorąc pod uwagę długą listę prozdrowotnych właściwości, preparaty z ekstraktem z artyszoku sprawdzą się przede wszystkim u osób, które narzekają na wątrobę, dolegliwości ze strony żołądka lub jelit czy chcą obniżyć poziom cholesterolu we krwi. Poza suplementami w kapsułkach można też sięgnąć po napary ziołowe z karczochem w składzie.
Skutki uboczne stosowania karczocha zwyczajnego
Stosowanie karczocha zwyczajnego, jak już wspomnieliśmy, nie wiąże się z wieloma skutkami ubocznymi. W rzadkich przypadkach notowano biegunkę lub szybko ustępujące wzdęcia. Na suplementację karczochem powinny jedynie uważać: - osoby z niskim ciśnieniem krwi - chorzy na kamicę żółciową Tradycyjnie też kobiety w ciąży i karmiące piersią przed rozpoczęciem suplementacji powinny się skonsultować ze swoim lekarzem.
Czy karczoch zwyczajny pomaga na wątrobę?
Wątroba odgrywa kluczową rolę w metabolizmie toksyn w organizmie. Działanie hepatoprotekcyjne karczocha zostało udowodnione w wielu badaniach. Substancje zawarte w karczochu, przede wszystkim luteolina i cynaryna, wspomagają pracę tego organu, sprzyjają regeneracji wątroby i wydzielaniu żółci. Karczoch na wątrobę (podobnie jak ostropest), to jeden z najlepszych naturalnych sposobów na poprawę samopoczucia, kiedy dokuczają nam problemy wątrobowe.
O autorze
Ewa Gębka – dietetyk, magister żywienia i specjalistka w zakresie insulinooporności
Ewa Gębka jest dietetyczką z prawie ośmioletnim doświadczeniem, zaangażowaną w pomoc ludziom w poprawie ich samopoczucia z realistycznej i zrównoważonej perspektywy. Ukończyła studia magisterskie na WSBiNoZ w Łodzi i od tego czasu stale poszerza swoją wiedzę poprzez kursy, szkolenia i konferencje naukowe. W 2025 roku uzyskała tytuł Specjalisty Insulinooporności , który potwierdza jej kompetencje w pracy z osobami z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej i insulinowej.
W swojej praktyce unika restrykcyjnych diet. Zamiast tego preferuje podejście skoncentrowane na zrównoważonych zmianach stylu życia, zawsze dostosowane do tempa, możliwości i sytuacji każdego pacjenta. Jej praktyka opiera się na medycynie opartej na dowodach (EBM) i doświadczeniu klinicznym, które zdobyła dzięki wieloletniej pracy z pacjentami.
Obszary specjalizacji: żywienie kliniczne, odchudzanie, modyfikacja diety, zespół policystycznych jajników (PCOS), insulinooporność oraz zdrowy, świadomy styl życia.
Wykształcenie: magister dietetyki (WSBiNoZ, Łódź); specjalista insulinooporności (2025).
Masz jakieś pytania?