jak obniżyć poziom cukru

Jak obniżyć poziom cukru we krwi?

Jak obniżyć poziom cukru we krwi?

Cukrzyca jest to grupa chorób metabolicznych charakteryzująca się hiperglikemią wynikającą z defektu wydzielania i/lub działania  insuliny. Przewlekła hiperglikemia wiąże się z uszkodzeniem, zaburzeniem czynności i niewydolności różnych narządów, zwłaszcza oczu, nerek, nerwów, serca i naczyń krwionośnych (PTD 2020).

Tym razem przygotowaliśmy mały poradnik – jak obniżyć poziom cukru we krwi, jakie produkty oraz czynniki wpływają na obniżenie cukru we krwi i które badania należy wykonać, by mieć pod kontrolą swoje zdrowie.

Cukrzyca typu I i II

Rodzajów cukrzycy mamy kilka. Dwoma najczęściej występującymi typami są cukrzyca typu I (autoimmunologiczna) oraz cukrzyca typu II. Cukrzyca typu I najczęściej dotyka dzieci, gdy organizm walczy z własnymi komórkami beta – trzustki, niszcząc je, doprowadzając tym samym do całkowitego braku wydzielania insuliny i konieczności dostarczania jej z zewnątrz. Z kolei cukrzyca typu II rozwija się z powodu zmniejszonej produkcji insuliny przez trzustkę lub w wyniku insulinooporności tkanek organizmu. O ile na cukrzycę typu pierwszego nie mamy dużego wpływu, o tyle na rozwój cukrzycy typu II wpływ mają głównie czynniki środowiskowe, czyli takie, na które sami mamy wpływ, m.in. nieodpowiednia dieta prowadząca do nadwagi i otyłości.

Cukrzyca – charakterystyczne objawy

  • nasilona diureza (wielomocz, częste oddawanie moczu)
  • ciągłe uczucie pragnienia
  • senność
  • stany zapalne narządów płciowych
  • zmiany ropne na skórze
  • utrata masy ciała niewytłumaczona celowym odchudzaniem

Jeśli występują u nas powyższe objawy, należy wykonać oznaczenie glikemii przygodnej (oznaczona w próbce krwi pobranej o dowolnej porze dnia, niezależnie od pory ostatnio spożytego posiłku).  Jeżeli wynik jest większy niż 200 mg/dl, rozpoznaje się cukrzycę. Gdy wyniki nie przekracza podanej wartości, ale występują u nas charakterystyczne objawy cukrzycy, zalecane jest wykonanie dwukrotnej glikemii na czczo. Jeśli wynik będzie równy bądź większy 126 mg/dl rozpoznajemy cukrzycę. Glikemię na czczo oznacza się w próbce krwi pobranej 8-14 godzin od ostatniego posiłku.

Stężenie glukozy w osoczu krwi żylnej

  • 70–99 mg/dl (3,9–5,5 mmol/l) ® prawidłowa glikemia na czczo
  • 100–125 mg/dl (5,6–6,9 mmol/l) ® nieprawidłowa glikemia na czczo (IFG)
  • ≥ 126 mg/dl (7,0 mmol/l)® cukrzyca (wymagane są  2 pomiary).

Jak obniżyć poziom cukru we krwi?

Dieta

  • Zaleca się spożywanie 4-5 posiłków dziennie w regularnych odstępach czasowych (przerwy między posiłkami nie powinny być dłuższe niż 3-4 godziny) – w ten sposób unikniemy gwałtownych ,,skoków’’ poziomu glukozy we krwi.
  • Udział węglowodanów w diecie powinien wynosić około 45% całkowitego dziennego zapotrzebowania energetycznego. Źródłem węglowodanów powinny być przede wszystkim produkty pełnoziarniste, z dużą zawartością błonnika (są dłużej trawione i nie podnoszą gwałtownie glikemii). Warto przy tym znać dwa pojęcia: indeks i ładunek glikemiczny. Pierwsze pojęcie informuje nas o tym, jak bardzo wzrośnie poziom cukru we krwi w porównaniu z czystą glukozą, ładunek glikemiczny natomiast określa, ile tak naprawdę musielibyśmy zjeść danego produktu, aby wspomniany efekt wystąpił. Zaleca się, aby w diecie cukrzyka dominowały produkty o niskim indeksie glikemicznym (IG <55%): do tej grupy należy większość warzyw surowych, nasion roślin strączkowych, orzechów.

Na wartość indeksu glikemicznego mają również wpływ takie czynniki jak:

skład produktu. Błonnik pokarmowy zawarty w produktach spożywczych wpływa na obniżenie wartości indeksu glikemicznego. Minimalna dzienna podaż błonnika powinna wynosić 25 g lub 15 g/1000 kcal diety. Produktami bogatymi w błonnik są przede wszystkim produkty zbożowe pełnoziarniste, warzywa, owoce, suche nasiona roślin strączkowych.

stopień dojrzałości produktu – np. niedojrzałe banany mają niższą wartość indeksu glikemicznego, dlatego staramy się wybierać mniej dojrzałe produkty;

postać fizyczna produktu – produkty spożywane w postaci surowej lub gotowane krótko (al dente) wolniej wchłaniają się w przewodzie pokarmowym i stosunkowo łagodnie podwyższają poziom cukru we krwi.

  • Udział tłuszczu w diecie powinien kształtować się na poziomie 25% – 40% wartości energetycznej diety. Ważna jest jakość spożywanego tłuszczu, ważne by w diecie przeważały kwasy tłuszczowe jedno – i wielonienasycone. Znajdziemy je w oliwie z oliwek, oleju rzepakowym, lnianym czy chociażby w orzechach włoskich.
  • Z przypraw zalecane są pieprz, zioła, przyprawy korzenne, musztarda

Ruch

Aktywność fizyczna przynosi efekty u osób chorych na cukrzycę niezależnie od wieku. Pomaga w utrzymaniu prawidłowej masy ciała, poprawia parametry lipidowe, ciśnienie tętnicze krwi, insulinowrażliwość oraz kontrolę poziomu cukru we krwi.

Zaleca się ćwiczenia 2-3 razy w tygodniu o umiarkowanej intensywności przez minimum 30-60 minut.

Należy pamiętać, że rodzaj aktywności fizycznej powinien być dopasowany do możliwości oraz wieku danej osoby.

Jak wynika z powyższego, nie ma jednej odpowiedzi na pytanie: jak obniżyć poziom cukru we krwi. Czynników jest naprawdę sporo, ale to dieta i ruch mają w tym przypadku kluczowe znaczenie.

Zioła na obniżenie cukru

  • Cynamon – stosowany już w tradycyjnej medycynie azjatyckiej jako lek na tzw. ,,chorobę pragnienia’’ – cukrzycę. Liczne badania wykazały, że ma on korzystne działanie na parametry glikemiczne.
  • Morwa biała – podobnie jak cynamon stosowana jest w łagodzeniu objawów cukrzycy. Wykorzystuje się ją również w takich dolegliwościach, jak kaszel po zapaleniu oskrzeli, w padaczce oraz podczas gorączki. Ekstrat z liści morwy obniża poposiłkowe stężenie glukozy we krwi.
  • Zielona herbata – w licznych badaniach niezależnie od stosowanej dawki obserwowano poprawę parametrów glikemicznych. Za takich efekt uznaje się substancję zawartą w zielonej herbacie – galusan epigallokatechiny. Długotrwałe i regularne picie zielonej herbaty wpływa również na obniżenie ciśnienia tętniczego krwi oraz cholesterolu.
  • Kozieradka pospolita – jej właściwości hipoglikemizujuące wynikają przede wszystkim z mechanizmem opóźniania opróżniania żołądka, zwalniania tempa wchłaniania węglowodanów oraz zwiększania wrażliwości tkanek na insulinę.
  • Żeń-szeń – wyciąg z żeń-szenia uzyskuje się z korzeni, owoców oraz liści żeń-szenia amerykańskiego lub azjatyckiego. Zawiera wiele bioaktywnych związków, które regulują poziom cukru we krwi, jak również ciśnienie tętnicze.
  • Magnez – mała podaż magnezu związana jest z zaburzonym metabolizmem glukozy oraz insuliny. Produktami spożywczymi bogatymi w magnez są warzywa liściaste, rośliny strączkowe, orzechy oraz produkty pełnoziarniste.
  • Cynk – usprawnia działanie insuliny.
  • Witaminy z grupy B.
  • Koenzym Q10 (ubichinion) – z badań wynika, że suplementacja koenzymu Q10 może obniżać hiperglikemię (zbyt wysoki poziom cukru we krwi).
  • Ocet – w wielu badaniach wykazano jego korzystny wpływ na stężenie glukozy we krwi. Jak obniżyć poziom cukru we krwi? Niektórzy badacze twierdzą, że już 2 łyżki stołowe dodane np. do sałatki mogą przynieść korzystne efekty.
  • BRAK

Cukrzycę zalicza się do chorób metabolicznych, których główną cechą charakterystyczna jest hiperglikemia, mogąca przyczyniać się do niewydolności nerek, groźnych powikłań sercowo-naczyniowych oraz uszkodzenia wzroku, prowadząc do ślepoty. Sposoby leczenia cukrzycy z biegiem czasu stają się coraz bardziej skuteczne. Zioła na obniżenie cukru we krwi, takie jak: morwa biała, kozieradka, a także koenzym q10, witaminy z grupy B, mogą mieć korzystny wpływ na zdrowie. Należy jednak pamiętać, że leczenie hiperglikemii wymaga od chorego bardzo dużej dyscypliny i samokontroli. Przy odpowiednim i prawidłowym trybie życia oraz stosowaniu się do zaleceń lekarzy pacjenci maja znacznie większą szanse na prowadzenie normalnego trybu życia.

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, przeczytaj nasz artykuł: Hiperglikemia – objawy, przyczyny i leczenie.

 

Bibliografia:

  1. Araszkiewicz, Aleksandra, et al. „Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2020—Stanowisko PTD.” Diabetologia Praktyczna1 (2020): 1-106.
  2. Gnalicka, Aleksandra, Katarzyna Korzeniowska, and Anna Jabłecka. „Suplementacja diety w cukrzycy typu 2 w świetle najnowszych badań.” Forum Zaburzeń Metabolicznych. Vol. 5. No. 2. 2014.
  3. Ratajczak, Agnieszka, et al. „Suplementy diety w leczeniu cukrzycy typu 2–fakty i kontrowersje Dietary supplements in the treatment of type 2 diabetes–the facts and controversies.”
  4. Ostrowska, Joanna, and Anna Jeznach-Steinhagen. „Czynniki wpływające na wartość indeksu glikemicznego oraz jego zastosowanie w leczeniu dietetycznym cukrzycy.” Forum Medycyny Rodzinnej. Vol. 10. No. 2. 2016.
  5. Orywal, Karolina, et al. Diagnostyka laboratoryjna w dietetyce. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2018
Ewa Gębka zdjęcie

MGR EWA GĘBKA

Dyplomowana dietetyk, autorka licznych publikacji o zdrowym odżywianiu. Na co dzień współpracuje z osobami, które chcą zmienić nawyki żywieniowe, poprawić swoje samopoczucie i zrzucić zbędne kilogramy.

Facebook Twitter Google+

Powiązane newsy